Fóðrun hvolpa: Grunnur að heilbrigðum hundi

Á örfáum mánuðum margfaldast líkamsþyngd hvolpa, beinagrindin styrkist, ónæmiskerfið þroskast og heilinn fer í gegnum gríðarlega uppbyggingu. Á þessu tímabili þarf líkaminn ekki aðeins mikla orku heldur einnig nákvæmlega samsetta næringu til að tryggja að vöxturinn verði heilbrigður.

Þess vegna leggja næringarfræðingar og dýralæknar ríka áherslu á að hvolpar fái fóður sem er sérstaklega þróað fyrir hvert vaxtarskeið. Hvolpur er einfaldlega ekki lítill fullorðinn hundur. 

Algengur misskilningur er að hvolpur þurfi einfaldlega meira magn af sama fóðri og fullorðinn hundur eða geti farið snemma yfir á fullorðinsfóður. Næringarþarfir hvolps eru verulega frábrugðnar þörfum fullorðins hunds.

Hvolpar hafa hlutfallslega mun meiri orkuþörf miðað við líkamsþyngd, hærri próteinþörf og aðrar kröfur um magn og hlutfall steinefna á borð við kalk og fosfór. Þeir þurfa einnig aukið magn ákveðinna fitusýra sem gegna mikilvægu hlutverki í þroska heila og augna. Öll þessi næringarefni þurfa að vera rétt samsett í réttum hlutföllum hvort við annað og nýtingin á þeim þarf að vera há (e. bioavailability).

Á meðan fullorðinn hundur þarf fyrst og fremst næringu til að viðhalda líkamsástandi sínu þarf hvolpur næringu til að byggja upp bein, liðamót, vöðva, líffæri og taugakerfi. Þess vegna getur næring sem hentar vel fullorðnum hundi verið ófullnægjandi fyrir hvolp í örum vexti.  

Þetta skýrir hvers vegna næringarþarfir smárra og stórra hunda eru ekki þær sömu. Chihuahua sem vegur þrjú kíló sem fullorðinn hundur vex með allt öðrum hætti en Stóri dani sem getur orðið yfir 70 kíló í fullorðinsþyngd. Hlutfall meltingarkerfis af heildarþyngd er líka ólíkt miðað við stærð hunda sem skýrir af hverju mikilvægt er að taka tillit til orkuþéttleika, meltanleika og magn af fóðri sem hvolpur þarf.

Rannsóknir frá níunda og tíunda áratug síðustu aldar leiddu fyrst skýrt í ljós að stór hundakyn hafa sérstakar næringarþarfir á vaxtarskeiðinu. Áður var gjarnan gengið út frá því að stærri hundar þyrftu einfaldlega meira fóður. Með tímanum varð ljóst að vexti stórra hvolpa þarf að stjórna, en ekki hámarka. Stórar tegundir þarfnast því sérstaklega hvolpafóðurs ætlað stórum tegundum sem tekur mið af því að mæta hárri orkuþörf en styðja á sama tíma við hægari vöxt til að styðja við lið- og beinheilsu til framtíðar.  

Síðar kom einnig í ljós að kalk gegnir lykilhlutverki í þessum ferlum. Ólíkt fullorðnum hundum geta ungir hvolpar ekki stjórnað upptöku kalks úr meltingarveginum með sama hætti. Of mikið kalk getur því haft neikvæð áhrif á eðlilegan beinþroska hjá stórum hundategundum. Þetta kom mörgum á óvart, enda höfðu margir talið að meira kalk væri jákvætt fyrir vaxandi bein. Í dag vita sérfræðingar að markmiðið er ekki að gefa sem mest kalk heldur rétt magn og rétt hlutfall kalks og fosfórs. 

Hægt er að nýta vaxtarkúrvur frá Waltham til að skrá og fylgjast með þyngd hvolpsins yfir vaxtarskeiðið. Slíkar mælingar geta veitt bæði eigendum og dýralæknum mikilvægar upplýsingar og hjálpað til við að tryggja að hvolpurinn vaxi á eðlilegum hraða og haldi heilbrigðri líkamsþyngd á vaxtarskeiðinu.

Á fyrstu mánuðum myndast ótal nýjar taugatengingar á hverjum degi. Á þessu tímabili skipta ákveðnar fitusýrur miklu máli, sérstaklega DHA sem tilheyrir hópi omega-3 fitusýra.

Rannsóknir hafa sýnt að DHA gegnir mikilvægu hlutverki í eðlilegum þroska heilans og sjónarinnar. Þótt ekkert einstakt næringarefni geti gert hund klárari en aðra undirstrikar þetta hversu víðtæk áhrif næring hefur á þroska hvolpsins.  

Þótt góð næring byggi á fjölmörgum næringarefnum eru ákveðnir þættir sem standa sérstaklega upp úr þegar kemur að hvolpum.

Hágæða prótein eru byggingarefni líkamans og nauðsynleg fyrir uppbyggingu vöðva, líffæra og vefja. Magn próteina er ekki eingöngu mikilvægt heldur meltanleiki og hversu mikið af próteininu nýtist raunverulega (e. Bioavailability).

DHA styður við þroska heilans og sjónarinnar.

Kalk er nauðsynlegt fyrir bein og tennur en þarf að vera í réttu magni.

Fosfór vinnur með kalki að uppbyggingu beinagrindarinnar.

Góðgerlafæða (e. Prebiotic fibre) styður við heilbrigða þarmaflóru sem gegnir mikilvægu hlutverki í meltingu og ónæmisstarfsemi. 

Einstaklingsmunur getur þó verið nokkur og mikilvægt er að fylgjast með líkamsástandi hvolpsins með tilliti til aldurs. Á fullorðinsárum er almennt ráðlagt að gefa fastar máltíðir á dag en misjafnar skoðanir og rannsóknir eru á því hversu margar þær ættu að vera. Það er því einstaklingsbundið hvað hentar hverjum og einum hundi.

Ein algengasta spurning nýrra hvolpaeigenda er hversu stór skammturinn eigi að vera.

Það fer eftir aldri, tegund, stærð og virkni hundsins. Best er að byrja á leiðbeiningum framleiðanda og aðlaga síðan magnið eftir líkamsástandi hundsins. Markmiðið er að viðhalda heilbrigðum vexti, ekki hraðasta mögulega vexti. Rétt holdarfar styður við heilbrigðan þroska og fyllingu á fullorðinsárum.

Eigandi ætti að geta fundið rifbein með léttri snertingu án þess að þau sjáist skýrt. Sé hvolpur stöðugt í of mikilli líkamsþyngd getur það aukið álag á liðamót og stoðkerfi, sérstaklega hjá stórum hundategundum. Algengt er að hvolpar í ofþyngd séu í ofþyngd allt líf sitt og er því mikilvægt að fyrirbyggja slíkt ástand. 

Það eru margar skoðanir á því hvaða fóðurgerð sé best. Mikilvægasta spurningin er þó ekki hvort fóðrið sé þurrt eða blautt heldur hvort það uppfylli næringarþarfir hvolps í vexti.

Þurrfóður hefur þann kost að auðvelt er að tryggja stöðuga samsetningu næringarefna, mæla skammta nákvæmlega og geyma það til lengri tíma.

Blautfóður inniheldur meira vatn og getur verið sérstaklega lystugt fyrir vandláta hvolpa, sérstaklega á tanntökutímabili. Lykilatriðið er að hvolpurinn fái næringu sem mætir næringarþörfum á uppvaxtartímabili. 

Á undanförnum árum hefur umræðan um fæðuofnæmi aukist verulega og margir eigendur gruna ofnæmi þegar hvolpur fær niðurgang eða klæjar.

Raunverulegt fæðuofnæmi er þó ekki jafn algengt og margir halda.

Slík einkenni geta þó einnig átt sér aðrar skýringar. Því er mikilvægt að ráðfæra sig við dýralækni áður en stórar breytingar eru gerðar á fóðrun. Einkennin geta meðal annars stafað af aukabitum og nagi sem almennt er ráðlagt að taka út til að byrja með.

Meltingarvegur hvolpa er nokkuð gegndræpur á þroskatímabili þeirra og er hann því viðkvæmari fyrir áreiti. Það er því ráðlagt að vera meðvitaður um aukabita, nagþörf o.s.frv. En með því að takmarka óhóflega próteininntöku gegnum slíkt má styðja betur við heilsu hvolpsins og draga úr óþoli og meltingaróþægindum.  

Þegar litið er til þess sem rannsóknir hafa sýnt að skipti mestu máli fyrir hvolpa koma sömu þættirnir sífellt fram: stýrður vöxtur, jafnvægi næringarefna, stuðningur við meltingu, stuðningur við eðlilegan þroska ónæmiskerfis og sérhæfing eftir stærð hundsins.

Royal Canin hefur í áratugi byggt þróun sína á þessum þáttum og býður mismunandi lausnir sem miðast við stærð, aldur og lífeðlisfræðilegar þarfir hundsins. Í stað þess að líta á alla hvolpa sem einn hóp er markmiðið að veita næringu sem styður við þarfir hvers vaxtarskeiðs.

Nútímaþekking í dýranæringu sýnir að næring á fyrsta æviskeiði hundsins er ekki aðeins spurning um að tryggja seddu. Hún er hluti af heildrænni nálgun að heilbrigðum vexti og framtíðarheilsu. 

Fyrstu mánuðirnir í lífi hvolps eru einstakt tímabil. Á þessu stutta skeiði mótast beinagrind, liðamót, vöðvar, meltingarkerfi, ónæmiskerfi og heili.

Það sem gerist á vaxtarskeiðinu verður ekki alltaf leiðrétt síðar. Þess vegna er val á hvolpafóðri meira en ákvörðun um næstu máltíð. Það er ákvörðun um hundinn sem þú átt eftir að eiga næstu árin.

Rétt næring er ekki trygging fyrir fullkominni heilsu, en hún er einn mikilvægasti þátturinn sem eigendur geta haft áhrif á. Og fáar ákvarðanir hafa jafn langvarandi áhrif á líf hundsins.